debruijnbliksem.nl - [potentiaal]

Potentiaalvereffening, Spanningsvereffening,

Zoals wellicht bekend, geeft een bliksemafleider geen 100% bescherming tegen bliksemschade.
De kans op schade wordt echter aanzienlijk verkleind.

Indien er toch schade ontstaat, dan is dit vaak aan elektrische apparatuur en installaties zoals:

telefooncentrales

computerapparatuur

oproepinstallaties

zend- en ontvangapparatuur

kerkklokken en uurwerken

In veel gevallen zal het defect raken van deze apparatuur ook een aanzienlijke gevolgschade veroorzaken, doordat bijvoorbeeld bij geautomatiseerde fabrieken en kantoren de productie stilvalt.

Omdat er tegenwoordig, veel meer dan in het verleden, van elektronische apparatuur gebruik wordt gemaakt, ontstaat er ook vaker schade.

Om deze reden, is de Nederlandse norm voor bliksembeveiliging NEN 1014 uitgebreid met voorschriften voor potentiaalvereffening. In een recent aangebrachte installatie zal meestal de potentiaalvereffening met eenvoudige overspanningsbeveiliging reeds zijn aangebracht.

Bij oudere bliksemafleiders en installaties zonder potentiaalvereffening, kan door blikseminslag op de navolgende wijze nog schade ontstaan:

Indirecte inslag: Bij blikseminslag op een object in de directe omgeving, (bijv. een ander huis of een lantaarnpaal) kan de bliksemstroom via de kabels en gas- en waterleidingen, het object binnendringen en daar schade veroorzaken.

Inductiestromen: Bij blikseminslag op een, al dan niet, beveiligd object, gaat er een zeer grote stroom door de bliksemafleider of gebouwconstructie lopen. Deze stroomstoot wekt in de parallel hieraan lopende leidingen een inductiestroom op. Vooral gevoelige elektronica kan de hierdoor ontstane spanningspiek niet verwerken.

Bliksem-afslag: Vooral bij hoge objecten en indien de aardweerstand (te) hoog is, kan er een hoge spanning op de bliksemafleider ontstaan. Indien zich in de nabijheid van de bliksemafleider metalen delen of leidingen bevinden, kan de bliksem doorslaan naar deze delen. Men kan de kans hierop ook verkleinen door de afstand tussen metalen delen en de bliksemafleider zo groot mogelijk te maken.

Potentiaalvereffening, zoals in de NEN 1014 is voorgeschreven, zal bovenstaande risico's aanzienlijk verkleinen. Potentiaalvereffening (ook wel inwendige beveiliging genoemd) houdt kortweg in, dat alle omvangrijke metalen delen binnen een gebouw op dezelfde aarding worden aangesloten. Op een zgn. potentiaalvereffeningsrail in de meterkast worden aarding, staalconstructie, elektro-verdeelkast, gas-, water-, en verwarmingsleidingen aangesloten. Voor het aansluiten van de elektrische kabels worden overspanningsafleiders gebruikt.
Bij grotere en/of hogere objecten moet de spanningsvereffening op meerdere locaties herhaald worden.